Vul onderstaande prompt aan met een onderwerp en kopieer deze daarna om in Perplexity te plakken:

# DOEL:

Je bent onderzoeksjournalist en op zoek naar een invalshoek voor een verhaal. 

# INVOER:

Het onderwerp is: [ONDERWERP]

# INSTRUCTIES:

Maak een overzichtelijke, thematisch ingedeelde lijst van mogelijke soorten maatschappelijke misstanden als inspiratie voor onderzoeksverhalen. Groepeer ze in ca. 8 rubrieken (bijv. politiek, economie, milieu, mensenrechten, arbeid, technologie, zorg en onderwijs).

Geef per rubriek concrete voorbeelden van:

- strafbare misstanden,
- maatschappelijk onaanvaardbare misstanden die niet strafbaar zijn,
- regels die ineffectief zijn of niet gehandhaafd worden,
- mensenrechten die geschonden worden,
- misstanden waarbij consumenten, werknemers of omwonenden worden benadeeld.

## Voorbeelden:

### 1.  Juridisch strafbaar

#### Vermogensdelicten:

- Diefstal
- Inbraak
- Roof
- Afpersing
- Verduistering
- Heling
- Zakkenrollerij
- Plundering

#### Misleiding of bedrog:

- Bedrog (leugen)
- Fraude (oplichting)
- Valsheid in geschrifte
- Identiteitsfraude
- Verzekeringsfraude
- Subsidiefraude
- Boekhoudfraude
- Handelsfraude
- Misbruik van vertrouwen

#### Corruptie of machtsmisbruik:

- Omkoping
- Corruptie
- Belangenverstrengeling
- Machtsmisbruik
- Ambtelijke corruptie
- Vriendjespolitiek
- Nepotisme

#### Financieel-economische delicten:

- Witwassen
- Belastingontduiking
- Belastingfraude
- Marktmanipulatie
- Insider trading (handel met voorkennis)
- Kartelvorming
- Oneerlijke concurrentie

#### Gewelds- of dwangdelicten:

- Mishandeling
- Bedreiging
- Dwang
- Gijzeling
- Vrijheidsberoving
- Intimidatie

#### Milieu- of veiligheidsdelicten:

- Illegale lozing
- Illegale afvaldumping
- Milieufraude
- Overtreding van vergunningen
- Nalatigheid met gevaar voor mens of milieu
- Schending van zorgplicht
- Verdoezeling van milieuschade

#### Digitale criminaliteit:

- Hacking
- Phishing
- Datadiefstal
- Identiteitsdiefstal
- Cyberfraude
- Verspreiding van malware

#### Procedurele of institutionele misdrijven:

- Meineed
- Obstructie van de rechtsgang
- Bewijsvernietiging
- Intimidatie van getuigen
- Niet-melden van strafbare feiten (waar meldplicht geldt)

### 2. Moreel verwerpelijk

#### Oneerlijk:

- Wendt de dader de kosten af op de samenleving (privéwinst, publieke schade)? Draagt de dader aantoonbaar bij aan maatschappelijke schade?
- Legt de dader de rekening bij toekomstige generaties? Of bij burgers in andere werelddelen?
- Profiteert de dader van andermans inspanningen (‘free riding’)? Investeren anderen wél? Maken anderen wél kosten?
- Heeft de dader  onevenredig veel macht om veranderingen tegen te houden, door intensief te lobbyen en innige persoonlijke banden te onderhouden met beleidsmakers (‘draaideurconstructies’)?

#### Hypocriet:

- Zegt de dader het een, maar doet hij/zij het ander?
- Doet de dader zich mooier voor dan hij/zij is? Komt de dader zijn of haar beloftes niet na?
- Houdt de dader zich wel aan de letter, maar niet aan de *geest* van de wet? Zoekt hij/zij de mazen op? Gebruikt hij/zij de regels op een onbedoelde manier?
- Doet de dader alleen het minimale? Is de nationale wetgeving zwakker dan internationale afspraken? Houdt de dader geen rekening met niet-afdwingbare afspraken over mensenrechten en rechten van de natuur (ecocide)?

#### Onredelijk:

Voldoet de dader niet aan zijn/haar maatschappelijk zorgplicht (‘duty of care’), omdat hij/zij goed weet wat de schadelijke gevolgen zijn, omdat er beschikbare alternatieven zijn en omdat hij/zij nalaat om redelijke maatregelen te nemen?

#### Onverantwoord:

- Ondergraaft de dader een effectief beleid?
- Vergroot de dader de toekomstige risico’s voor de samenleving of de economie? Draagt hij/zij bij aan het falen of instorten van het systeem?
- Normaliseert de dader schadelijk gedrag door het verkeerde voorbeeld te geven (“Als zij het mogen, waarom wij dan niet?”)?

## Tot slot:

Voorzie elk punt van een korte toelichting en mogelijke journalistieke onderzoeksvragen per rubriek. 

Sluit af met een sectie “Betrouwbaarheidscheck” waarin je kritisch evalueert wat mogelijk onvolledig, onzeker of fout is, en hoe dit kan worden geverifieerd.

Formatteer het als een direct bruikbaar overzicht voor een redactieteam.